الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

55

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

پايه‌هاى وحدت اسلامى مىزند . پاداش بيشتر ، مجازات كمتر در آيه بعد ، اشاره به رحمت و پاداش وسيع خداوند كه در انتظار افراد نيكوكار است ، كرده و تهديدهاى آيه گذشته را با اين تشويقها تكميل مىكند و مىگويد : « هر كسى كار نيكى انجام داد ، ده برابر به او پاداش داده مىشود » ( * ( مَنْ جاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَه عَشْرُ أَمْثالِها ) * ) « و هر كس كار بدى انجام دهد ، جز به همان مقدار ، كيفر داده نمىشود » ( * ( وَمَنْ جاءَ بِالسَّيِّئَةِ فَلا يُجْزى إِلَّا مِثْلَها ) * ) . و براى تاكيد اين جمله را نيز اضافه مىكند كه « به آنها هيچگونه ستمى نخواهد شد » و تنها به مقدار عملشان كيفر مىبينند ( * ( وَهُمْ لا يُظْلَمُونَ ) * ) . در اينكه منظور از « حسنة » و « سيئة » در آيه فوق چيست ؟ و آيا خصوص « توحيد » و « شرك » است ، يا معنى وسيعتر دارند ؟ ميان مفسران گفتگو است ، ولى ظاهر آيه هر گونه « كار نيك و فكر نيك و عقيده نيك و يا بد » را شامل مىشود ، زيرا هيچگونه دليلى بر محدود كردن معنى حسنة و سيئة نيست . در اينجا به چند نكته بايد توجه كرد : 1 - منظور از « جاء به » آن چنان كه از مفهوم جمله ، استفاده مىشود ، آن است كه كار نيك يا بد را همراه خود بياورد ، يعنى به هنگام ورود در دادگاه عدل الهى ، انسان نمىتواند دست خالى و تنها باشد ، يا عقيده و عمل نيكى با خود دارد و يا عقيده و اعمال سويى ، اينها همواره با او هستند و از او جدا نمىشوند و در زندگانى ابدى ، قرين و همدم او خواهند بود . در آيات ديگر قرآن نيز اين تعبير به همين معنى به كار رفته است ، در آيه